Ed Koopman neemt met indrukwekkend cv afscheid als schipper bij de KNRM

Het cv van Enkhuizer Ed Koopman als vrijwilligers bij de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) is indrukwekkend. Voor het station in Enkhuizen rukte hij al dik zestienhonderd keer uit in 33 jaar actieve dienst.

Niet vreemd dus dat de 52-jarige schipper eind september de zilveren vrijwilligersspeld van de gemeente Enkhuizen kreeg opgespeld. Aan het einde van dit jaar stopt Koopman als schipper, wel zal hij zijn geliefde KNRM vanaf de wal blijven ondersteunen. Koopman en water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Als vijfjarig jochie ging hij al met zijn vader, een visserman, mee het water op. ,,Soms lijkt het wel of ik meer tijd op het water heb doorgebracht dan op de wal’’, lacht hij met een knipoog.

In 1985 begon Koopman als opstapper. In 1992 werd hij plaatsvervangend schipper en is 1999 benoemd tot schipper van het station Enkhuizen. In drie decennia heeft hij zo’n beetje alles wel meegemaakt. Van een simpel jacht met motorproblemen tot heftige gebeurtenissen zoals zoektochten naar overleden personen in het IJsselmeer.

,,In mijn eerste jaar waren er drie doden te betreuren. Dat zijn zaken die je altijd bijblijven. Die worden gekerfd op je ziel’’, vertelt Koopman. ,,Daar moet je tegen kunnen als hulpverlener. Je weet dat je er op een zeker moment tijdens je loopbaan bij de KNRM mee wordt geconfronteerd. Gemiddeld hebben wij te maken met een dodelijk slachtoffer per jaar. Ja, natuurlijk is dat heftig. Gelukkig letten we goed op elkaar, gaan na een heftige gebeurtenis altijd in gesprek met elkaar en hebben toegang tot professionele hulp als het nodig is.’’ De dankbaarheid is een van de grote drijfveren voor Koopman en zijn medevrijwilligers die zeven dagen in de week, 24 uur per dag klaarstaan als de pieper gaat. ,,Vrijwilliger zijn bij de KNRM is het mooiste wat er is. Het is fijn om mensen in problemen te helpen en levens te redden.’’ Dat laatste hebben Koopman en zijn mede-vrijwilligers van het station in Enkhuizen vaak kunnen doen. ,,Gelukkig loopt het in de meeste gevallen goed af. Dat is mede te danken aan de professionele werkwijze van de KNRM en de hoge dekkingsgraad. Ons doel is om binnen een half uur vanaf de eerste alarmering ter plaatse te zijn. Dat lukt eigenlijk altijd.’’

Zo ook in 1987, toen Koopman nog maar eens leerde dat de scheidslijn tussen een tragedie of een mooie anekdote flinterdun kan zijn. De Y36 was aan het zinken en Koopman was als negentienjarige jongen een van de opstappers bij de reddingsactie. ,,Ik zal het nooit meer vergeten. Het was een boot vol jonge meiden van een jaar of achttien en hun lerares. We waren net op tijd en konden ze van de boot halen. Vier van hen moesten met onderkoelingsverschijnselen naar het ziekenhuis. De rest hebben we opgevangen op ons station. Maar ja, ook zij waren behoorlijk onderkoeld. Konden zelf hun kleren niet eens meer uitkrijgen. Moest ik ze als negentienjarige bij gaan helpen. Dat was wel een beetje ongemakkelijk’’, herinnert Koopman met een lach. ,,Maar het was wel echt nodig. En gelukkig kunnen we nu dit verhaal vertellen, het liep uiteindelijk goed af. Het had niet veel gescheeld of het was een tragedie geworden. Kort geleden ben ik weer in contact gekomen met die lerares en haar man, die er ook bij was. Zij zijn hier nog op bezoek gekomen, was erg leuk en bijzonder.’’

Het verhaal onderschrijft het belang van een goed werkende organisatie als de KNRM. Drie jaar duurt het voordat je als beginnend vrijwilliger helemaal bent opgeleid. Het is financieel een flinke uitgave om een vrijwilliger klaar te stomen. ,,Absoluut. Alleen al het overlevingspak kost iets van twaalfhonderd euro en de driedaagse eindcursus in Schotland is ook niet gratis’’, geeft Koopman als voorbeeld. En dan te bedenken dat de KNRM volledig draait op giften. ,,We krijgen geen subsidie of iets dergelijks. Helaas zien we onze inkomsten de laatste jaren dalen. Het is nog niet zorgelijk, maar wel iets waar we de komende tijd op moeten gaan anticiperen. De KNRM moet meer bekendheid gaan krijgen, zodat mensen weten wat we doen en hoe belangrijk het is. ’’

Koopman zal daar altijd zijn steentje aan bijdragen, ook als hij eind dit jaar stopt als schipper. ,,Ik stop omdat ik meer tijd met mijn vrouw wil doorbrengen. Zij kwakkelt met haar gezondheid en nu kunnen we nog actieve dingen samendoen. Na al die jaren van op elk moment klaarstaan, wordt het daar nu weleens tijd voor. We hebben veel dingen afgezegd vanwege mijn vrijwilligerswerk’’, legt Koopman, die wordt opgevolgd door Johan Greiner, uit. ,,Daarnaast is het ook goed voor de doorstroming binnen de KNRM om iemand anders schipper te laten worden. Ik blijf natuurlijk wel actief voor de KNRM. Maar op gezette tijden en niet meer onder druk van de pieper.’’ www.knrm.nl